Kripto öz saklama: Ne anlama gelir, neler gerektirir?

Kripto öz saklama, coinlerinin anahtarlarını bir borsada ya da başka bir şirkette bırakmak yerine kişinin kendisinin tutması demektir. Bir tür riski ortadan kaldırır, başka bir tür risk ekler; öz saklama yalnızca daha güvenli seçenek olarak anlatıldığında bu takas kolayca gözden kaçar. Bu rehber terimin ne anlama geldiğini, her düzende coinleri kimin kaybedebileceğini ve kişinin ne kadar sorumluluk taşımaya hazır olduğunu tartmasına yardımcı olan soruları anlatıyor.

Kripto öz saklama ne demek?

Coinler bir cüzdanın içinde saklanmaz. Ortak ve herkese açık bir kayıt olan blokzincirdeki girdilerdir; cüzdanın sakladığı şey ise özel anahtardır. Özel anahtar, işlemleri imzalamak için kullanılan gizli bir veridir ve işlemlerin sahibinden geldiğini kanıtlar. Anahtar kimdeyse coinleri o hareket ettirebilir.

Saklama, o anahtarı kimin tuttuğu sorusudur. Tipik bir borsa hesabı gibi emanetçi bir hesapta anahtarları şirket tutar ve müşteriye bir bakiye gösterir. Öz saklamada anahtarları sahibi, kendi kontrol ettiği bir cüzdanda tutar ve araya hiçbir şirket girmez.

Cüzdanların çoğu anahtarlarını seed phrase, yani kurtarma ifadesi olarak yedekler: 12 ila 24 sıradan kelimeden oluşan bir liste. Bu kelimelere sahip olan herkes cüzdanı başka bir cihazda yeniden kurabilir. Bu da ifadeyi hem yedek hem de bir hırsızın en çok istediği şey yapar.

"Not your keys, not your coins" ne demek?

Bu söz (anahtarlar senin değilse coinler de senin değil), emanet riskinin kısa bir tarifidir. Borsadaki bir bakiye, bir şirketin istendiğinde coinleri teslim etme sözüdür. Bu söz, şirketin ödeme gücünü koruyup güvenli kalmasına ve çekimleri işlemeye devam etmesine bağlıdır. Borsalar ve çevrimiçi cüzdanlar hacklendi, battı ve fonlara erişimi dondurdu.

Bu sözün güvenlik ağı da bir banka mevduatınınkinden zayıftır. ABD'de FDIC'nin kripto şirketleri hakkındaki bilgi notu, mevduat sigortasının kripto varlıkları kapsamadığını ve bir borsa ya da cüzdan sağlayıcısı gibi banka dışı bir şirketin batmasına karşı koruma sağlamadığını belirtir. Ayrı bir rehber, kripto borsası hacklendi durumunu ve müşterilerin sonrasında neyle karşılaştığını ele alıyor.

Ancak söz diğer yarıyı dışarıda bırakır. Kendi anahtarlarınla bir destek masası ya da şifre sıfırlama yoktur. FTC'nin kripto para ve dolandırıcılık rehberi, biri cüzdanına erişimini kaybettiğinde muhtemelen kimsenin devreye girip fonları kurtaramayacağını not eder.

Emanet mi, öz saklama mı: coinleri kim, nasıl kaybedebilir?

İki düzen de tam bir kayıpla sonuçlanabilir. Fark, kaybın kimin hatasından kaynaklandığıdır.

Bu açıdan bakınca seçim riskli ile güvenli arasında değildir. Bir şirkete güvenmekle kendine güvenmek arasındadır ve insanlar hangisinin zayıf halka olduğu konusunda farklıdır.

Bu bir ya hep ya hiç meselesi de değildir. İşte uydurma rakamlarla bir örnek; önerilen bir dağılım değil. 5.000 $ değerinde kriptosu olan biri 1.000 $'ı bir borsada, 4.000 $'ı kendi kontrol ettiği bir cüzdanda tutuyor. Borsanın batması toplamın %20'sine kadarına, yedeksiz kaybolan bir ifade ise %80'ine mal olabilir. İki rakamı da yazmak, hangi başarısızlığın daha çok acıtacağını ve hangisinin daha fazla özeni hak ettiğini gösterir.

Ne tür öz saklama cüzdanları var?

Öz saklama cüzdanları esas olarak anahtarların nerede durduğuna göre ayrılır.

• Sıcak cüzdan. İnternete bağlı bir telefon ya da bilgisayardaki uygulama. Pratiktir, ama anahtarlar internette gezinilen ve başka yazılımların kurulduğu bir cihazda durur.
• Soğuk cüzdan. Anahtarları çevrimdışı tutan her cüzdan. Yaygın biçimi donanım cüzdanıdır; işlemleri kendisi onaylayan küçük bir cihazdır, bu yüzden anahtarlar çevrimiçi bilgisayara hiç dokunmaz.
• Çoklu imza. Bir işlemi onaylamak için birden fazla anahtar gerektiren bir düzen. Tek bir çalınmış anahtar coinleri almaya yetmez, ama kurulacak ve takip edilecek daha çok şey vardır.

Bitcoin.org'un güvenlik rehberi, birikimler için çevrimdışı saklamayı en güvenli seçenek olarak tanımlar; günlük kullanım için telefonda ya da bilgisayarda yalnızca küçük tutarlar tutulur. Daha fazla güvenlik genellikle coinler her taşındığında daha fazla adım demektir.

Ne kadar sorumluluk üstlenileceğini tartmaya hangi sorular yardımcı olur?

Bu soruların doğru cevapları yok. Amaçları, coinler onlara bağlı hâle gelmeden önce kişinin kendi zayıf noktalarını göstermektir.

1. Cüzdanımın olduğu cihaz bugün bozulsa ya da çalınsa coinleri geri yükleyebilir miydim? Bunu denedim mi, yoksa öyle mi varsayıyorum?
2. Seed phrase nerede saklanacak ve orada başka kim bulabilir? Bir yangına, sele ya da taşınmaya dayanır mı?
3. On yıl içinde hangisi daha olası: bir kâğıt parçasını kaybetmem mi, yoksa güvendiğim bir şirketin batması mı?
4. Baskı altında nasıl karar veririm? Dolandırıcılıklar aceleye dayanır ve öz saklamada aceleyle verilmiş bir onay ile kayıp arasında hiçbir şey yoktur.
5. Bana bir şey olsa, ailem coinlerin var olduğunu ve onlara nasıl ulaşacağını bilir mi?
6. Tutar bu çabaya değecek kadar büyük mü? Bir donanım cüzdanının maliyeti vardır ve coinleri taşımak ağ ücretleri gerektirir.
7. Coinleri ne sıklıkla taşımam gerekiyor? Sık kullanım ve uzun vadeli saklama farklı düzenlere doğru çeker.
8. Neye sahip olduğumun ve nerede olduğunun, tek bir uygulamadan bağımsız, kendime ait bir kaydı var mı?

Bazı insanlar bu soruları düşündükten sonra henüz hazır olmadıkları sonucuna varır ve bu makul bir sonuçtur. Diğerleri, hatalar henüz ucuzken, rutini küçük bir deneme tutarıyla öğrenmeyi daha kolay bulur.

Anahtarlar sendeyken kripto nasıl güvende tutulur?

Anahtarlar sendeyken güvenlik iki şeye dayanır: seed phrase ve neyin onaylandığı. En çok önem taşıyan noktalar şunlardır.

• İfade çevrimdışı kalır. Fotoğraf, bulut notu ya da e-posta gibi çevrimiçi saklanan her yedek, hırsızlığa karşı son derece savunmasızdır.
• Meşru hiç kimsenin ona ihtiyacı yoktur. Kimden ve hangi gerekçeyle gelirse gelsin, ifadeyi isteyen bir talep dolandırıcılık işaretidir.
• Tek kopya, tek hata noktasıdır. Tek bir kopya, saklandığı yerle birlikte yok olabilir. Daha çok kopya, korunacak daha çok yer demektir.
• Onaylar kesindir. Onaylanmış bir işlem genellikle geri alınamaz. Coinler ancak alıcı geri gönderirse döner, bu yüzden onaylamadan önce adresi ve tutarı okumaya değer.
• Planı başka biri de bilir. Aile için talimat olmadan, sahibi hayatta olmadığında coinler sonsuza dek kaybolabilir.

8. sorudaki kayıt için Stratalla'nın portföy aracı, varlıkların ve işlemlerin elle kaydedilmesini sağlar. Borsalara veya cüzdanlara bağlanmaz ve işlem yapmaz. Kripto akademisi, temel konular ve risk üzerine testli dersler sunar.

Stratalla kimseye neyi alıp satacağını söylemez ve fiyat tahmini yapmaz.

Bu makale yalnızca eğitim amaçlıdır. Finansal tavsiye değildir ve buradaki hiçbir şey herhangi bir varlığın alınmasını veya satılmasını önermez. Kripto fiyatları sert şekilde düşebilir ve para kaybedebilirsiniz. Kendi durumunuzu göz önünde bulundurun ve kişisel yönlendirmeye ihtiyacınız varsa yetkin bir danışmana başvurun. Bu makale yapay zekâ yardımıyla hazırlanmış ve bir kişi tarafından incelenmiştir, ancak yapay zekâ hata yapabilir; bu nedenle önemli bilgileri kontrol edin.