Kripto piyasa değeri kategorileri: büyük, orta, küçük
Piyasa değerinin ne olduğu, coinlerin büyük, orta ve küçük olarak nasıl gruplandığı, büyüklüğün neden önemli olduğu ve Stratalla'nın altı kademesinin nasıl çalıştığı.
İki coin aynı fiyata sahip olup büyüklük açısından tamamen farklı olabilir. Bu yüzden pek çok yatırımcı yalnızca fiyata değil piyasa değerine de bakar ve bu yüzden pek çok site coinleri büyük (large cap), orta (mid cap) ve küçük (small cap) gibi kripto piyasa değeri kategorilerine ayırır.
Bu rehber, piyasa değerinin ne anlama geldiğini, alışılmış büyüklük gruplarının nasıl işlediğini ve büyüklüğün fiyat hareketleriyle neden bağlantılı olduğunu anlatıyor. Ayrıca bir coinin kategorisinin neden hiçbir zaman sabit olmadığını ve Stratalla'nın takip ettiği coinleri nasıl gruplandırdığını ele alıyor.
Piyasa değeri nedir?
Piyasa değeri (market cap), bir projenin şu anda dolaşımda olan tüm coinlerinin toplam değeridir. Bir coinin fiyatı dolaşımdaki arzla çarpılarak hesaplanır.
Dolaşımdaki arz, var olan ve şu anda alınıp satılabilen coin sayısıdır. Kilitli, ayrılmış ya da henüz oluşturulmamış coinler buna dahil değildir.
İşte uydurma rakamlarla bir örnek. İki coin de gerçek değildir.
| Coin | Fiyat | Dolaşımdaki arz | Piyasa değeri |
|---|---|---|---|
| Coin A | $1 | 500 milyon | $500 milyon |
| Coin B | $50 | 2 milyon | $100 milyon |
Coin A'nın fiyatı daha düşüktür ama piyasa değeri açısından beş kat daha büyüktür. Düşük bir fiyat tek başına bir projenin ne kadar büyük olduğu hakkında çok az şey söyler.
Piyasa değeri aynı zamanda anlık bir görüntüdür. Fiyat her değiştiğinde o da değişir. Bir coine giren para miktarı değildir; herkes aynı anda satsa çekilebilecek miktar da değildir.
Large cap, mid cap ve small cap ne anlama gelir?
Çoğu site coinleri birkaç geniş büyüklük grubuna ayırır:
- Large cap (büyük piyasa değerli): piyasa değerine göre en büyük coinler. Genellikle daha eskidir, geniş çapta bilinir ve birçok platformda işlem görür.
- Mid cap (orta piyasa değerli): ortada kalan coinler. Yerleşmiş durumdadırlar ama liderlerden küçüktürler.
- Small cap (küçük piyasa değerli): daha küçük coinler. Çoğu zaman daha yeni, daha niş ya da daha az yaygın işlem gören coinlerdir. Bazı siteler en küçükler için bir "micro cap" grubu da ekler.
Bu gruplar arasında tek bir resmi sınır yoktur. Hiçbir düzenleyici ya da sektör kuruluşu bunları tanımlamaz. Bazı siteler dolar eşikleri, bazıları sıralama (örneğin ilk 10 ya da ilk 100) kullanır ve rakamlar siteden siteye değişir.
Yani bir site bir coine mid cap derken bir başkası large cap diyebilir. Bu etiketler kaba bir rehberdir ve karşılaştırma yapmadan önce her kaynağın bunları nasıl tanımladığına bakmak faydalı olur.
Large cap ve small cap kripto paralar nasıl farklılaşır?
İki temel fark likidite ve fiyatların genellikle nasıl hareket ettiğidir.
Likidite, bir coinin fiyatını çok değiştirmeden ne kadar kolay alınıp satılabileceğini anlatır. Büyük coinler genellikle daha yüksek miktarlarda, daha çok alıcı ve satıcıyla işlem görür; bu yüzden tek bir büyük emrin fiyata etkisi daha azdır. Küçük coinlerde işlemler çoğu zaman daha sığdır. Tek bir büyük emir fiyatı belirgin biçimde oynatabilir ve alış ile satış fiyatı arasındaki fark, yani spread, daha geniş olabilir.
Büyüklük fiyat hareketini de etkiler. Küçük bir coinin fiyatını oynatmak için daha az para gerektiğinden, small cap coinler çoğu zaman her iki yönde daha büyük ve daha hızlı dalgalanmalar yaşar. Bir haber, yeni bir listeleme ya da tek bir büyük sahip daha fazla etki yaratabilir.
| Özellik | Büyük piyasa değerliler | Küçük piyasa değerliler |
|---|---|---|
| Likidite | Genellikle daha derin | Çoğu zaman daha sığ |
| Fiyat dalgalanmaları | Yüzde olarak çoğu zaman daha küçük | Çoğu zaman daha büyük ve hızlı |
| Kamuya açık bilgi | Genellikle daha fazla | Çoğu zaman daha az |
| Tek bir büyük emrin etkisi | Daha küçük | Daha büyük |
Bunların hiçbiri large cap coinleri güvenli yapmaz. Kripto piyasası bir bütün olarak sert düşebilir ve büyük coinler de çok değer kaybedebilir. Büyüklük riskin türünü değiştirir, riskin olup olmadığını değil. Hiçbir grup daha iyi değildir. Her birinin farklı artıları ve eksileri vardır.
Kripto piyasa değeri kategorileri neden değişir?
Büyüklük kategorileri görecelidir. Bir coinin yeri hem kendi piyasa değerine hem de çevresindeki diğer tüm coinlerin piyasa değerine bağlıdır.
Kategoriler sıralamaya dayandığında, bir coin piyasa değeri artarken bile aşağı kayabilir, çünkü diğerleri daha hızlı büyümüştür. Üstündeki coinler küçüldüğü için yukarı da çıkabilir. Kategoriler sabit dolar sınırları kullandığında, piyasa genelindeki bir yükseliş ya da düşüş birçok coini aynı anda bir sınırın öte yanına geçirebilir.
Arz da önemlidir. Örneğin madencilik ödülleri ya da planlı kilit açılımlarıyla yeni coinler piyasaya çıktıkça dolaşımdaki arz büyür. Bu, fiyat aynı kalsa bile piyasa değerini artırabilir.
Yeni projeler ortaya çıkar, diğerleri ise sönükleşir ya da işlemden kaldırılır. Bu değişimler birlikte, bir kategorinin kalıcı bir etiket değil, bugünün bir tanımı olduğu anlamına gelir.
Stratalla coinleri piyasa değerine göre nasıl gruplandırır?
Stratalla takip ettiği coinleri piyasa değerine göre sıralar ve her birini yüzdelik dilimine göre altı kademeden birine yerleştirir. Yüzdelik dilim, sıralı bir listedeki konumu anlatır. "İlk %5", Stratalla'nın takip ettiği her 100 coinden en büyük 5'i demektir.
- Titans: ilk %5
- Giants: sonraki %10 (%5 ile %15 arası)
- Movers: %15 ile %30 arası
- Sprinters: %30 ile %50 arası
- Underdogs: %50 ile %75 arası
- Wild Cards: son %25
Kademeler tüm kripto piyasasına göre değil, Stratalla'nın takip ettiği coinlere göredir. En alt kademe, tüm piyasanın değil Stratalla listesinin en altıdır. Kademeler piyasa değerleri değiştikçe yeniden hesaplanır, bu yüzden bir coin bir kademeden diğerine geçebilir.
Bu isimler yalnızca büyüklük etiketleridir. Bir coinin kalitesini ya da güvenliğini derecelendirmezler ve hiçbir kademe diğerinden daha iyi değildir. Kademe, kripto tarayıcıda ve coin sayfalarında bir rozet olarak görünür. Ücretsiz plan, sınırlı sayıda coin için tarayıcıyı içerir.
Stratalla kimseye ne alıp satması gerektiğini söylemez ve fiyat tahmini yapmaz. Kademeler büyüklüğü anlatır, fazlasını değil.
Büyüklük kategorileri araştırmaya nasıl uyar?
Piyasa değeri bağlamın bir parçasıdır. Bir projenin şu anda ne kadar büyük olduğunu söyler; projenin faydalı mı, iyi yönetiliyor mu ya da makul değerlenmiş mi olduğunu söylemez. Birkaç soru, büyüklüğü doğru bir perspektifte tutmaya yardımcı olabilir:
- Bu kaynak kategorilerini nasıl tanımlıyor ve kaç coini kapsıyor?
- Coin ne kadar likit ve spread'i genellikle ne kadar geniş?
- Dolaşımdaki arzın büyümesi olası mı, olasıysa ne kadar?
- Büyük ve küçük coinlerden oluşan bir karışım, bir portföyün genel riskini nasıl değiştirirdi?
- Büyüklüğü dışında proje hakkında başka neler biliniyor?
Daha geniş bir temel için kripto yatırımının temelleri yazımız planlama ve riskin temellerini ele alıyor. Kripto akademisi, adım adım ilerlemek isteyenler için temel bilgiler, risk ve planlama üzerine dersler sunuyor.
Bu makale yalnızca eğitim amaçlıdır. Finansal tavsiye değildir ve buradaki hiçbir şey herhangi bir varlığın alınmasını veya satılmasını önermez. Kripto fiyatları sert biçimde düşebilir ve para kaybedebilirsiniz. Kendi durumunuzu göz önünde bulundurun ve kişisel yönlendirmeye ihtiyacınız varsa nitelikli bir danışmana başvurun.